Klive Special Article ಅಪರೂಪದ “ಜಲಾಧಿವಾಸ ಗಣಪತಿ” ಕ್ಷೇತ್ರ. ಲೇ: ಡಾ.ಶಾಂತಾರಾಮ ಸಾಮಕ

Klive Special Article ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಯಡಾಡಿ ಮತ್ಯಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ ಗುಡ್ಡಟ್ಟು ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಜಲಧಿವಾಸ ಗಣಪತಿ’ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
​ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
​೧. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ)
​ಶಿವ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ಯುದ್ಧ: ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಶಿವನು ತ್ರಿಪುರಾಸುರನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವಾಗ ನಿಯಮದಂತೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಿಗದೆ ವಿಘ್ನಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಶಿವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನೇ ಸ್ವತಃ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
​ಮಧುಪಾನ ಮತ್ತು ಉರಿ ಶಮನ: ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲಗಣಪತಿಯು ಅತಿಯಾಗಿ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು (ಮಧು) ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಉರಿ (ತಾಪ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ತಾಪವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಲು ಪರಶಿವನು ಮಗನನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಜಲಾವೃತವಾದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಕಂಠಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ಭಕ್ತರ ಆಂತರಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ತಾಪಗಳು ಶಮನವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ.
​Klive Special Article ೨. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪುರಾತತ್ವ ಹಿನ್ನೆಲೆ
​ಸ್ವಯಂಭು ಮೂರ್ತಿ: ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಬೃಹತ್ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯ ಬಂಡೆಯೊಂದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವಿನಾಯಕನ ಆಕೃತಿಯು ಸ್ವಯಂಭುವಾಗಿ (ತಾನಾಗಿಯೇ) ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಸೊಂಡಿಲು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
​ಕಾಲಾವಧಿ: ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಮಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಸಾಧಾರಣ ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹಾಗೂ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಪಿ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
​ನವೀಕರಣ: ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂದಿನ ತೀರ್ಥಮಂಟಪ, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಮುಂತಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುಡ್ಡಟ್ಟು ಅಡಿಗರ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.
​೩. ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಗಳು
​ಆಯಿರಕೊಡ ಸೇವೆ (ಸಾವಿರ ಕೊಡ ಅಭಿಷೇಕ): ಇದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಕಂಠಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದು, ಸ್ವಾಮಿಗೆ ತೈಲಾಭ್ಯಂಜನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹತ್ತಿರದ ಪವಿತ್ರ ಬಾವಿಯಿಂದ ಭಕ್ತರು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತು ೧೦೦೦ ಕೊಡ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಗುಹೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೇವೆಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಮುಂಗಡ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ (Waiting List) ಇರುವುದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
​ಅಕ್ಕಿ ಕಡುಬು ಸೇವೆ: ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಅಕ್ಕಿ ಕಡುಬಿನ ಬೃಹತ್ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹರಕೆಯಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
​ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿ, ಬೃಹತ್ ಆನೆಯಾಕಾರದ ಬಂಡೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಜಲವಾಸಿಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಗುಡ್ಡಟ್ಟು ವಿನಾಯಕನ ಇತಿಹಾಸವು ಕರಾವಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.